بر اساس دیدگاه برخی معماران معماری مدرن شامل معماری مدرن اولیه، مدرن متعالی و مدرن متاخر است.

به طور کلی سبک مدرن از سایر سبک ها فراگیرتر است.

معماری مدرن متعالی

مقارن با اواخر سلطنت ناصرالدین شاه یک نوع معماری جدید با فرم های بدیع و نوظهور به نام معماری مدرن در غرب شکل گرفت و به سرعت در آن دیار گسترش یافت.

معماری مدرن نقطه عطفی در تاریخ معماری جهان است.

معماران مدرن با گذشته قطع رابطه می کنند و به جای تکرار فرم های تاریخی، نگاه خود را معطوف به تکنولوژی، صنعت و آینده می نمایند.

مکتب شیکاگو و سبک هنر نو دو سبک مهم در زیرمجموعه معماری مدرن اولیه هستند. وجه مشترک این دو سبک معماری در این بود که هر دو از مصالح ساختمانی مدرن مانند تیر آهن و بتن استفاده می کردند.

نکته دیگر این که هر دو سبک از تکرار فرم های تاریخی پرهیز، و به جای گذشته نگاه به آینده داشتند. وجه افتراق عمده آن ها در استفاده از تزئینات بود. در مکتب شیکاگو از بکارگیری تزئینات پرهیز می شد و یا تزئینات بسیار محدود و اندک مورد استفاده قرار می گرفت. ولی در سبک هنر نو، قرارگیری تزئینات بدیع و جدید بر روی نماهای خارجی و داخلی بنا بسیار گسترده و بعضا فراگیر بود.

با آغاز مدرنیزاسیون به صورت گسترده در برهه پهلوی اول، نیاز به مصالح و امکانات مدرن به شکل روزافزونی در مملکت احساس شد.

سبک آرت دکو

سبک آرت دکو را می توان ادامه سبک هنرنو تلقی کرد، زیرا در سبک آرت دکو نیز از تزئینات و فرم های جدید استفاده بسیار می شد. ولی تزئینات در سبک آرت دکو فقط نماد های گیاهی و طبیعی نبود، بلکه از انواع و اقسام تزئینات از جمله صفحات براق فلزی و نمادهای صنعتی و ماشین گونه نیز استفاده می شد.

این سبک به صورت یک مد با نماد هایی مصنوعی بود که بین سنت گرایی و آینده نگری قرار داشت.

سبک آرت دکو برای احداث ساختمان های بلند مرتبه نیز مورد توجه بود.

ساختمان های بلند مرتبه، تاکید بر خطوط عمودی بوده است.

ویژگیهای آرت دکو

  • عدم رجعت به تاریخ و گذشته
  • استفاده از خطوط مستقیم و استریم لاین
  • استفاده از مصالح و فن آوری مدرن
  • استفاده از تزئینات نوظهور و صنعتی
  • بالای برج ها به صورت پلکانی
  • فرم ها و ترکیبات حجمی جدید
  • نرده ها فلزی، پرکار و با اشکال منحنی،مورب و زیگزاگ
  • بدنه نما ترکیب خطوط صاف و منحنی
  • بام مسطح و به ندرت شیب دار

سبک بین الملل

در کنار سبک آرت دکو(در دوره معماری متعالی) بر اهمیت و اعتبار سبک دیگری به نام سبک بین الملل، به صورت روز افزونی اضافه شد.

ویژگیهای سبک بین الملل

  • تاکید بر روی تعادل به جای تقارن
  • عدم استفاده از تزئینات الحاقی
  • عدم رجعت به تاریخ و گذشته
  • استفاده از هندسه اقلیدسی
  • استفاده از مصالح و فناوری مدرن

معماری مدرن متاخر

سه سبک جدید در معماری مدرن متاخر در غرب مطرح شد که بر معماری ایران تاثیر گذار است. این سه به نام های تندیس گرایی، بروتالیسم و مینیمالیسم هستند.

تندیس گرایی سبکی است که در آن از بتن به مثابه خمیر مجسمه سازی،برای طراحی و اجرای بدنه ساختمان ها استفاده می شود.

در سبک بروتالیسم سطح زبر و خشن بتن به نمایش گذارده می شود.بعضا شیارهای قالب چوبی در سطح بتن نمایان است. معمولا ابعاد تیرها و ستون ها به صورت اغراق آمیز است.

در سبک مینیمالیست نیز ایده اصلی شعار کمتر بیشتر است می باشد. در این سبک از خطوط مستقبم و کشیده، سطوح صاف و صیقلی و احجام مکعب شکل استفاده می شود. اجرای ساختمان و اجزا آن با زیبایی و دقت فوق االعاده صورت می گیرد.از تزئینات، خطوط مورب و منحنی و هر گونه اضافاتی که مورد نیاز نباشد پرهیز می شود.

ویژگیهای سبک مدرن متاخر

  • تاکید بر روی تعادل به جای تقارن
  • عدم استفاده از تزئینات الحاقی
  • عدم رجعت به تاریخ و گذشته
  • استفاده از هندسه اقلیدسی
  • استفاده از مصالح و فناوری مدرن

نمونه های ایرانی

کاخ وزارت امورخارجه

کاخ وزارت امورخارجه

هتل لاله تهران

هتل لاله تهران

کاخ وزارت امور خارجه

کاخ وزارت امور خارجه